Franciszek Tomaka to postać, która odegrała znaczącą rolę w rozwoju ruchu misyjnego w Polsce oraz wpłynęła na życie katolickich wspólnot w Afryce. Przyszedł na świat 16 sierpnia 1882 roku w miejscowości Trzebownisko niedaleko Rzeszowa. Po zakończeniu edukacji wybrał drogę duchowną, wstępując do zakonu jezuitów. Najpierw przebywał w klasztorze w Starej Wsi, następnie studiował filozofię w Nowym Sączu, a teologię w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1917 roku w Czechowicach.
Misjonarz w Afryce
Po kilku latach pracy w Polsce, w 1926 roku, ks. Tomaka podjął decyzję o wyjeździe na misje do Afryki, konkretnie do ówczesnej Rodezji Północnej, znanej dziś jako Zambia. Na miejscu szybko stał się liderem, obejmując rolę superiora jednej z misji. Jego działalność wykraczała poza obowiązki duszpasterskie – angażował się w organizację życia społeczności, rozwijając infrastrukturę poprzez budowę szkół i kościołów. Wkrótce zdobył opinię doskonałego organizatora.
Wsparcie w trudnych czasach
Podczas II wojny światowej Rodezja stała się miejscem schronienia dla wielu Polaków ewakuowanych z ZSRR wraz z armią Andersa. Ksiądz Tomaka otoczył opieką duchową polskich uchodźców, którzy znaleźli się w Lusace, ówczesnej stolicy Zambii. Jego pomoc nie ograniczała się tylko do wsparcia duchowego – angażował się również w zapewnienie im podstawowych środków do życia.
Dziedzictwo i pamięć
Ksiądz Franciszek Tomaka zmarł 27 października 1945 roku w Broken Hill, obecnie Kabwe w Zambii, po długiej walce z chorobą nowotworową. Mimo upływu lat, jego dziedzictwo wciąż jest żywe. Pamięć o jego działalności i poświęceniu trwa zarówno w jego rodzinnych okolicach na Podkarpaciu, jak i wśród afrykańskich wspólnot misyjnych, które do dziś czerpią z jego wizji i pracy.
Źródło: Starostwo Powiatowe w Rzeszowie