Od ponad stu lat majestatyczny, neogotycki kościół św. Jana Chrzciciela góruje nad krajobrazem Sokołowa Małopolskiego, będąc jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych symboli. Jego architektem był Jan Sas-Zubrzycki, wybitny polski architekt i teoretyk architektury z przełomu XIX i XX wieku. Obecnie kościół pełni rolę Sanktuarium Matki Bożej Królowej Świata – Opiekunki Ludzkich Dróg.
Początki kościoła i jego zniszczenia
Pierwsza świątynia na tym miejscu powstała przed 1579 rokiem i początkowo była poświęcona Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Panny, ale później zmieniono jej wezwanie na św. Jana Chrzciciela. Fundacja parafii nastąpiła w 1588 roku dzięki Annie Pileckiej i Krzysztofowi Kostce. Pierwotny budynek był drewniany, zbudowany na planie krzyża, wyposażony w dwie kaplice i sześć ołtarzy. Niestety, kościół został zniszczony najpierw w 1608 roku przez najazd Stanisława Stadnickiego, a później doszczętnie spalony w 1657 roku przez wojska księcia Jerzego II Rakoczego.
Odbudowa i kolejna katastrofa
Drugi kościół, zbudowany z modrzewia, wzniesiono w 1670 roku z inicjatywy proboszcza Wojciecha Gaździckiego. Był imponującą konstrukcją, którą konsekrowano w 1699 roku. Niestety, wielki pożar w 1904 roku ponownie zniszczył świątynię, co wymusiło kolejną odbudowę.
Nowa era: projekt Jana Sas-Zubrzyckiego
Po pożarze w 1904 roku proboszcz Franciszek Stankiewicz zorganizował konkurs na nowy projekt, który wygrał Jan Sas-Zubrzycki. Jego wizja zakładała budowę monumentalnej, trzynawowej neogotyckiej świątyni na planie krzyża łacińskiego. W 1908 roku rozpoczęto prace nad fundamentami, a kamień węgielny poświęcono 20 września tego roku z udziałem wielu mieszkańców.
Przerwane plany i wojenne zniszczenia
Budowę opóźnił wybuch I wojny światowej. Niedokończony kościół służył jako szpital polowy, co przyczyniło się do jego uszkodzeń. W 1916 roku ks. Leon Szado podjął się dokończenia prac. Dzięki jego staraniom, 1 października 1916 roku poświęcono nową świątynię, choć nabożeństwa odprawiano początkowo przy tymczasowym ołtarzu.
Ukończenie i konsekracja
Prace nad wnętrzem trwały do 1919 roku, kiedy to sufragan przemyski bp Karol Józef Fischer uroczyście konsekrował kościół i ołtarz główny. W latach 20. XX wieku wyposażenie świątyni wzbogacono o nowe organy i chrzcielnicę, a w 1930 roku wzniesiono dzwonnicę.
Wojenne zniszczenia i powojenne odbudowy
Kolejne zniszczenia przyniosła II wojna światowa. Wieża kościoła została uszkodzona w 1944 roku, co wymagało jej przebudowy w 1958 roku. W latach 1958–1962 wnętrze ozdobiono polichromiami, a dach pokryto miedzianą blachą. Witraże, które dodano na początku lat 90., były dziełem Józefa Furdyny.
Kult Matki Bożej Królowej Świata
Kościół jest znany z obrazu Matki Bożej Królowej Świata – Opiekunki Ludzkich Dróg, który powstał pod koniec XVII wieku. Jego kult datuje się od XVIII wieku, a w 2013 roku obraz został koronowany podczas uroczystości z udziałem tysięcy wiernych. Dziś sokołowska fara jest miejscem pielgrzymek i duchowego wsparcia dla wielu parafian.
Źródło: Starostwo Powiatowe w Rzeszowie