W Rzeszowie powstał nowy mural, który stał się symbolem pamięci o wybitnym aktorze, Zdzisławie Kozieniu. To imponujące dzieło, mierzące 12 na 9 metrów, zdobi ścianę bloku przy ul. Baldachówka 14, gdzie Kozień mieszkał przez dwie dekady. Mural przedstawia go jako porucznika Zubka z serialu „07 zgłoś się”, a jego autorem jest Michał Czerko. Inicjatywa stworzenia tego artystycznego projektu wyszła od rodziny aktora – jego syna Henryka oraz synowej Zuzanny Kozień. Prace nad muralem rozpoczęły się 3 lipca i były realizowane za zgodą wspólnoty mieszkaniowej.
Życie na Baldachówce
Podczas oficjalnego odsłonięcia muralu, Henryk Kozień, syn Zdzisława, podzielił się wspomnieniami z dzieciństwa spędzonego w tym miejscu. Wspominał, że jego ojciec mieszkał w tej okolicy przez około 20 lat i że to tutaj jako dzieci dorastali. Podkreślił także, jak ważnym okresem w karierze jego ojca był czas spędzony w Rzeszowie oraz późniejszy sukces filmowy. To właśnie dzięki roli w „Skazanym” Zdzisław Kozień zyskał popularność, która otworzyła mu drzwi do kolejnych projektów, w tym do roli porucznika Zubka. Rodzina zaznaczyła, że mural powstał niemal na stulecie urodzin aktora, które przypadają na rok 2024. Bliscy wspominali, że Kozień był człowiekiem uczciwym, wesołym i oddanym teatrowi.
Kariera Zdzisława Kozienia
Zdzisław Kozień, urodzony w 1924 roku, zagrał w ponad pięćdziesięciu filmach i serialach. Największą popularność przyniosła mu rola porucznika Antoniego Zubka w serialu „07 zgłoś się”. Był również znany z ról w takich produkcjach jak „Królowa Bona”, „Człowiek z marmuru” czy „Szaleństwa panny Ewy”. Za swoją kreację trenera bokserskiego w filmie „Skazany” zdobył nagrody na festiwalach w Gdańsku i San Sebastian. W teatrze rzeszowskim grał od 1953 do 1972 roku, wcielając się w różnorodne role takie jak Zbyszko z „Moralności pani Dulskiej” czy Cześnik z „Zemsty”. Później powrócił do Rzeszowa, gdzie ponownie występował w teatrach oraz współpracował z Estradą Rzeszowską.
Mural jako wyraz hołdu
Michał Czerko, autor muralu, przyznał, że stworzenie tego dzieła było dla niego niezwykłym wyzwaniem. Podziękował rodzinie Kozienia za wsparcie i możliwość udziału w projekcie. Współinicjator Cezary Kassak uznał mural za rodzaj pomnika dla aktora, który swoją twórczością zasłużył na takie upamiętnienie. Mural przedstawia Kozienia w charakterystycznym stroju porucznika Zubka – z kapeluszem, garniturem i aktówką. Jest to nie tylko artystyczne wyrażenie, ale także symboliczny gest wobec pamięci aktora.
Pamięć o Zdzisławie Kozieniu w Rzeszowie
Zdzisław Kozień zmarł 25 marca 1998 roku i został pochowany na cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie. Jego pamięć jest już wcześniej uhonorowana w mieście poprzez popiersie w Teatrze Siemaszkowej, tablicę na Starym Cmentarzu oraz jedną z ulic na osiedlu Nowe Miasto noszącą jego imię. Jego wizerunek zdobi również jedną ze studzienek przy hali Podpromie.
Murale jako część dziedzictwa Rzeszowa
Podczas ceremonii odsłonięcia muralu, prezydent Rzeszowa, Konrad Fijołek, podkreślił znaczenie takiego upamiętnienia dla miasta. Mural Kozienia stał się częścią szlaku murali dedykowanych wybitnym rzeszowskim artystom, takim jak Tomek Stańko czy Tadeusz Nalepa. Rzeszowskie murale nie tylko zdobią miasto, ale również pełnią funkcję edukacyjną i historyczną. Ich powstawanie jest wynikiem współpracy mieszkańców, instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych. Dokumentacja tych dzieł jest dostępna online dzięki projektowi Rzeszowskiego Inkubatora Kultury w ramach Urban Lab Rzeszów.